ब्रसेल्स / रँकवायर.एआय / – युरोपियन सेंट्रल बँकेने आपल्या जुलै २०२६ च्या धोरण बैठकीत व्याजदर अपरिवर्तित ठेवण्याचा निर्णय घेतला आणि मागील महिन्यात पुन्हा सुरू केलेले कठोर उपाय थांबवले. फ्रँकफर्टस्थित या संस्थेने आपला बेंचमार्क डिपॉझिट फॅसिलिटी दर २.२५ टक्क्यांवर आणि मुख्य रिफायनान्सिंग दर २.४० टक्क्यांवर कायम ठेवला. या बहुप्रतिक्षित निर्णयामुळे धोरणकर्त्यांना, पूर्वी कर्ज खर्चात झालेल्या वाढीच्या व्यापक स्थूल-आर्थिक वातावरणावरील विलंबित परिणामांचे मूल्यांकन करण्याची संधी मिळाली आहे. अधिकाऱ्यांनी प्रादेशिक चलनवाढीतील अलीकडील मंदी मान्य केली असली तरी, त्यांनी असा इशारा दिला की अनिश्चित ऊर्जा बाजारपेठा आणि चालू असलेला भू-राजकीय तणाव आर्थिक दृष्टिकोनासाठी वेगळे धोके निर्माण करत आहेत.
ग्राहक किंमत महागाईतील अलीकडील घट टिकून राहण्याजोगी आहे की नाही हे ठरवण्यासाठी युरोपियन सेंट्रल बँकेने व्याजदर सध्याच्या पातळीवर कायम ठेवले आहेत. जूनमध्ये, युरोझोनमधील मुख्य ग्राहक किंमत महागाई २.८ टक्क्यांपर्यंत मंदावली, जी अधिकृत उद्दिष्टाच्या दिशेने एक उल्लेखनीय प्रगती दर्शवते. पूर्वीच्या उच्चांकांच्या तुलनेत, जागतिक पुरवठा साखळीतील समस्या कमी झाल्यामुळे आणि काही ऊर्जा क्षेत्रांमध्ये स्थिरीकरण झाल्यामुळे ही घट प्रामुख्याने झाली. विश्लेषकांच्या अपेक्षेपेक्षा मूळ महागाईतही अधिक तीव्र घट झाली. असे असले तरी, धोरणकर्त्यांनी यावर जोर दिला की देशांतर्गत किमतींवरील दबाव कायम आहे आणि प्रादेशिक कामगार बाजारपेठेत मागणी कमी असून वेतनवाढ सुरूच आहे.
पत्रकार परिषदेत, युरोपियन सेंट्रल बँकेच्या अध्यक्षा क्रिस्टीन लागार्ड यांनी संस्थेच्या माहिती-आधारित दृष्टिकोनाबद्दल माहिती दिली. त्यांनी यावर जोर दिला की सध्याच्या ऊर्जा धक्क्याचा कालावधी आणि त्याचे संभाव्य दुसरे परिणाम यावर सतत लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. लागार्ड यांनी पुष्टी केली की जोपर्यंत महागाईला लक्ष्य पातळीवर परत आणणे आवश्यक असेल, तोपर्यंत बेंचमार्क व्याजदर प्रतिबंधात्मक पातळीवरच राहतील. सेंट्रल बँक येणाऱ्या आर्थिक माहितीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असते आणि भविष्यासाठी कोणताही विशिष्ट मार्ग न स्वीकारता लवचिक भूमिका स्वीकारते. बाजारातील सहभागींनी या संदेशाचा अर्थ अनपेक्षित महागाईच्या धोक्यांविरुद्ध सततच्या दक्षतेचा स्पष्ट संकेत असा लावला. सध्या दर स्थिर ठेवण्याच्या निर्णयामुळे भविष्यातील दरवाढीची शक्यता नाकारता येत नाही.
ऊर्जा बाजारातील घडामोडी मौद्रिक धोरणावर प्रभाव टाकतात
बाजारातील भावना सप्टेंबरमध्ये आणखी एका व्याजदर वाढीच्या बाजूने आहे, आणि वित्तीय डेरिव्हेटिव्ह्जनुसार आगामी बैठकीत आणखी एक दरवाढ होण्याची ७८ टक्के शक्यता वर्तवली जात आहे. मॉर्गन स्टॅनलेचे मुख्य युरोप अर्थतज्ज्ञ जेन्स आयझेनश्मिट यांनी सूचित केले की, जुलै महिन्यातील बैठकीदरम्यान झालेल्या अंतर्गत चर्चांमध्ये सप्टेंबरमधील निर्णायक निर्णयासाठी पायाभरणी करण्यावर लक्ष केंद्रित केले गेले असावे. गुंतवणूकदारांना अपेक्षा आहे की, मध्यवर्ती बँक उन्हाळ्यात प्रसिद्ध होणाऱ्या विस्तृत मॅक्रोइकॉनॉमिक डेटाचा—जसे की महागाईचे सविस्तर अहवाल, विकासाची आकडेवारी आणि व्यावसायिक सर्वेक्षणे—वापर करून पुढील कठोर धोरणांचे समर्थन करेल. सप्टेंबरमधील अद्ययावत अंदाज नियामक परिषदेला भविष्यातील निर्णयांसाठी अधिक भक्कम पाया प्रदान करतील.
भू-राजकीय परिस्थितीमुळे युरोपीय ऊर्जा बाजारांमध्ये अस्थिरता निर्माण होत असून, त्याचा परिणाम चलनविषयक धोरणांवर होत आहे. कच्च्या तेलाच्या आणि नैसर्गिक वायूच्या किमतींमध्ये पुन्हा झालेल्या वाढीमुळे प्रादेशिक चलनवाढीच्या दुसऱ्या लाटेबद्दलची चिंता पुन्हा वाढली आहे. राबोबँकचे वरिष्ठ मॅक्रो स्ट्रॅटेजिस्ट बास व्हॅन गॅफेन यांनी निरीक्षण नोंदवले की, मध्य पूर्वेतील घडामोडींचा चलनवाढीवर कसा परिणाम होईल याची अधिक स्पष्ट चिन्हे मिळेपर्यंत सप्टेंबरपर्यंत थांबण्याची लवचिकता धोरणकर्त्यांकडे आहे. ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स प्रति बॅरल सुमारे $85 च्या आसपास आहेत, जे वाढलेले असले तरी या वर्षाच्या सुरुवातीला अनुभवलेल्या उच्चांकापेक्षा कमी आहेत. मध्यवर्ती बँकेने हे मान्य केले की, अलीकडील ऊर्जा धक्क्यांचा चलनवाढीचा संपूर्ण परिणाम अद्याप ग्राहक अर्थव्यवस्थेत पूर्णपणे पोहोचलेला नाही, त्यामुळे धोके संतुलित करण्यासाठी सावध दृष्टिकोन ठेवणे आवश्यक आहे.
आर्थिक दृष्टिकोन आणि धोरणात्मक भिन्नता
कॉर्पोरेट कर्जपुरवठ्याच्या कडक अटी लागू झाल्यामुळे, युरोझोनमधील आर्थिक घडामोडींमध्ये मंदीची चिन्हे दिसत आहेत. या प्रदेशासाठीचा एस अँड पी ग्लोबल कंपोझिट पर्चेसिंग मॅनेजर्स इंडेक्स ५० अंकांवर होता, जो वाढ आणि आकुंचन यांच्यातील संतुलन दर्शवतो. बँकांच्या कठोर कर्ज मानकांमुळे कुटुंबे आणि गैर-वित्तीय कंपन्यांना होणारा पतपुरवठा मंदावला आहे. ईसीबी (ECB) देखील आपल्या कार्यप्रणालीमध्ये संरचनात्मक बदलांचा विचार करत आहे, ज्यामध्ये बँकांसाठी किमान राखीव निधीच्या आवश्यकतेत संभाव्य वाढीचा समावेश आहे. अहवालानुसार, ही संस्था व्यावसायिक कर्जदारांना ठेवावा लागणारा मोबदला न मिळणारा रोख राखीव निधीचा वाटा १ टक्क्यावरून २ टक्क्यांपर्यंत दुप्पट करण्याचा विचार करत आहे, ज्यामुळे सुमारे १६० अब्ज युरोची अतिरिक्त तरलता शोषली जाईल.
जगभरातील इतर प्रमुख मध्यवर्ती बँकांसमोरही अशाच प्रकारची स्थूल-आर्थिक आव्हाने आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या चलनविषयक धोरणांमध्ये भिन्नता दिसून येत आहे. युरोपियन सेंट्रल बँक जरी निर्बंधात्मक भूमिकेवर ठाम असली, तरी काही आंतरराष्ट्रीय बँकांनी स्थानिक आर्थिक कमकुवतपणाला प्रतिसाद म्हणून प्राथमिक दर कपात सुरू केली आहे. देशांतर्गत सेवा क्षेत्रातील चलनवाढीची सातत्यपूर्ण वाढ लक्षात घेता, युरोपियन धोरणकर्ते वेळेआधीच दर शिथिल करण्याविरोधात सावधगिरीचा इशारा देत आहेत. आगामी प्रादेशिक बँक कर्ज सर्वेक्षणे आणि ग्राहक किंमत आकडेवारी ही नियामक परिषदेच्या भविष्यातील धोरणात्मक निर्णयांसाठी महत्त्वपूर्ण माहिती ठरेल. वित्तीय संस्था त्यानुसार आपल्या भांडवली धोरणांमध्ये बदल करत असून, वाढलेल्या कर्ज खर्चाच्या दीर्घ कालावधीसाठी तयारी करत आहेत. मध्यवर्ती बँक या प्रदेशात किमतींची स्थिरता राखण्याच्या आपल्या प्राथमिक उद्दिष्टावर लक्ष केंद्रित करत आहे.
मिश्र आर्थिक संकेतांच्या पार्श्वभूमीवर युरोझोनचे मौद्रिक धोरण जैसे थे राहिले आहे, ही बातमी सर्वप्रथम लुसेल मीडिया: कतारचा व्यवसाय, बातम्या आणि गती यावर प्रसिद्ध झाली.