बार्सिलोना, रोम / रँकवायर.एआय / — युरोपियन फॉरेस्ट फायर इन्फॉर्मेशन सिस्टीमने उपग्रह डेटाचा वापर करून दिलेल्या अहवालानुसार, २०२६ पर्यंत युरोपियन युनियनमधील वणव्यांनी प्रभावित झालेले एकूण क्षेत्र गेल्या दोन दशकांतील दुसऱ्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचले आहे. ४० अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त तापमानाच्या तीव्र उष्णतेच्या लाटा आणि सोसाट्याच्या वाऱ्यांमुळे या विनाशकारी आगी भडकल्या आहेत, ज्यामुळे दक्षिण युरोपमध्ये विनाशकारी वणवे पेटले आहेत आणि स्पेन, फ्रान्स व इटलीमधील रहिवासी आणि पर्यटकांना मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतरित करावे लागले आहे. आपत्कालीन प्रतिसादकांना अत्यंत कोरड्या जमिनीच्या परिस्थितीचा सामना करावा लागला, ज्यामुळे जंगले आणि किनारपट्टीच्या प्रदेशात आगीचा झपाट्याने प्रसार झाला. फ्रान्स आणि इटलीमध्ये वेगवेगळ्या आगी विझवताना किमान तीन अग्निशमन दलाच्या जवानांनी आपले प्राण गमावल्याची पुष्टी अधिकाऱ्यांनी केली आहे.
नैऋत्य फ्रान्समध्ये, गिरोंड प्रदेश आणि बोर्डो जवळील अर्काचॉन खोऱ्यातील भीषण वणव्यांवर आग विझवण्याचे प्रयत्न केंद्रित झाले आहेत. गिरोंडच्या प्रीफेक्ट सोफी ब्रोकास यांनी ले पोर्जमधील कॅम्पसाईट आणि किनारी भागांमधून १०,००० हून अधिक पर्यटक आणि स्थानिक रहिवाशांना बाहेर काढण्याचे आदेश दिले, कारण उष्ण आणि सोसाट्याच्या वाऱ्यांमुळे पेटलेल्या घनदाट पाइनच्या जंगलातील तीव्र आगीशी अग्निशमन दल झुंज देत होते. फ्रान्सच्या गृह मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनी बोर्डो विमानतळाजवळ दोन अग्निशमन कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाल्याची पुष्टी केली. कामगार संघटनांकडून कार्यात्मक थकवा आणि उपकरणांची कमतरता असल्याच्या वृत्तांदरम्यान, गृहमंत्री लॉरेंट नुनेझ यांनी आपत्कालीन कर्मचाऱ्यांची भेट घेण्यासाठी क्षेत्रीय केंद्रांना भेट दिली. ले पोर्जचे महापौर, मार्शल झॅनिनेटी यांनी सूचित केले की, प्राथमिक तपासानुसार जंगलातील पायवाटांवर असलेल्या यंत्रसामग्रीमुळे आग लागली असावी. फायर कॅप्टन विल्फ्रेड श्नाइडर यांनी पाइनच्या जंगलातील आगीचे वर्णन इंधनाच्या जलद वापरामुळे नियंत्रणात आणणे अत्यंत कठीण असल्याचे केले.
इटलीमध्ये , दक्षिणेकडील प्रदेशांमध्ये, विशेषतः सिसिली आणि कॅलाब्रियामध्ये पसरलेल्या आगीच्या घटनांना अधिकारी प्रतिसाद देत आहेत. इटलीचे गृहमंत्री मॅटेओ पियान्टेडोसी यांनी पुष्टी केली की, सिसिलीमध्ये कर्तव्यावर असताना वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती उद्भवल्याने एका अग्निशमन दलाच्या जवानाचा मृत्यू झाला. प्रादेशिक अध्यक्ष रेनाटो शिफानी यांनी माहिती दिली की, वनरक्षक, अग्निशमन दलाचे जवान आणि नागरी संरक्षण अधिकारी यांच्यासह सुमारे ६,००० कर्मचारी, विशेष पाणी-बॉम्बिंग विमानांसह तैनात आहेत. सततच्या उच्च तापमानामुळे आणि सुकलेल्या वनस्पतींमुळे इटालियन नागरी संरक्षण संस्थेने परिस्थिती गंभीर असल्याचे वर्गीकृत केले आहे, आणि अधिकाऱ्यांनी ग्रामीण समुदायांचे संरक्षण करण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांवर भर दिला आहे. इटालियन नागरी संरक्षण महासंचालक ज्युसेप्पे रोमानो यांनी सांगितले की, आगी नियंत्रणात आणण्यासाठी पथके सतत काम करत आहेत. कॅलाब्रियामध्ये, नागरी संरक्षण अधिकाऱ्यांनी १६० हून अधिक ठिकाणी आग लागल्याची माहिती दिली असून, जाळपोळीच्या संशयित प्रकरणांचा तपास कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या अधिकाऱ्यांकडे सोपवण्यात आला आहे.
कार्यवाहीतील अडचणी आणि पायाभूत सुविधांवरील परिणाम
स्पेनमध्ये, माद्रिदच्या दक्षिणेला सुमारे ७५ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या टोलेडोजवळील निवासी भागांना आगीच्या सक्रिय ज्वाळांमुळे धोका निर्माण झाला आहे. स्पॅनिश सिव्हिल गार्डने फोनद्वारे आपत्कालीन सूचना जारी केल्या आणि अधिकाऱ्यांनी वाहतूक नियंत्रित करण्यासाठी प्रमुख रस्ते तात्पुरते बंद केले. व्हिला डेल प्राडोसह अनेक नगरपालिकांनी रहिवाशांना सुरक्षित स्थळी हलवले किंवा त्यांना घरातच राहण्याचा आणि दारे-खिडक्या बंद ठेवण्याचा सल्ला दिला, कारण धुराने जवळच्या दऱ्या व्यापल्या होत्या. दरम्यान, ग्वादालहारा प्रांतातील एका मोठ्या वणव्याला आटोक्यात आणण्यासाठी शेकडो स्पॅनिश अग्निशमन दलाचे जवान प्रयत्न करत आहेत, ज्याने गेल्या काही दिवसांत सुमारे ३२,००० हेक्टर जंगल आणि झुडपी जमीन जाळून टाकली आहे. आपत्कालीन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, रात्रीच्या वेळी तापमानात झालेल्या घटीमुळे अग्निशमन कार्याला तात्पुरती मदत झाली, ज्यामुळे दिवसाची उष्णता परत येण्यापूर्वी पथकांना शहरी परिसराभोवती नियंत्रण मिळवता आले.
दक्षिण युरोपमधील आगीची अत्यंत गंभीर परिस्थिती ही भूमध्य सागरी प्रदेशावर तीव्र उष्णता रोखून धरणाऱ्या दीर्घकाळ टिकणाऱ्या उच्च-दाब प्रणालींमुळे निर्माण झाली आहे. हवामानशास्त्रज्ञांच्या मते, दीर्घकाळच्या कोरड्या हवामानामुळे जमिनीतील ओलावा कमी झाला आहे, ज्यामुळे जंगलाचा मोठा भाग अत्यंत ज्वलनशील इंधनात बदलला आहे. दाट धुरामुळे वाहतूक व्यवस्थेत मोठा विलंब झाला आहे, ज्यामुळे महामार्गांवरील दृश्यमानता कमी झाली आहे आणि प्रादेशिक रेल्वे मार्गांवर तात्पुरते थांबे घेण्यात आले आहेत. आरोग्य सुविधांमध्ये उष्णतेचा ताण आणि श्वसनाच्या समस्यांमुळे, विशेषतः असुरक्षित वृद्ध लोकसंख्येमध्ये, रुग्णालयात दाखल होणाऱ्यांची संख्या वाढल्याचे दिसून येत आहे. सीमापार हवाई अग्निशमन प्रयत्नांमध्ये समन्वय साधण्यासाठी सरकारांनी आंतरराष्ट्रीय मदत करार सक्रिय केले आहेत.
प्रादेशिक समन्वय आणि चालू असलेले शमन उपाय
संपूर्ण दक्षिण युरोपमध्ये , नागरी संरक्षण संस्थांनी उच्च सतर्कतेची स्थिती कायम ठेवली आहे, कारण हवामान अंदाजानुसार उच्च तापमान कायम राहण्याची आणि वाऱ्याची दिशा बदलण्याची शक्यता आहे. सर्वात असुरक्षित भागांमध्ये जमिनीवरील पथके आणि पाणी टाकणारी विमाने तैनात करण्यासाठी उपग्रहाद्वारे थर्मल इमेजिंगचा वापर केला जात आहे. स्थानिक प्रशासनाने हजारो विस्थापित पर्यटक आणि रहिवाशांच्या निवासासाठी क्रीडा संकुले आणि शाळांच्या आवारात तात्पुरती निवारा केंद्रे उभारली आहेत. धोके कमी करण्यासाठी, अधिकाऱ्यांनी लोकांना स्थलांतराच्या सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आणि तीव्र उष्णतेच्या वेळी जंगलमय भाग टाळण्याचे आवाहन करणे सुरूच ठेवले आहे.
वाढत्या संकटाला प्रतिसाद म्हणून, सरकारे आग विझवण्याची क्षमता वाढवण्यासाठी आणि आगीमुळे प्रभावित झालेल्या स्थानिक अर्थव्यवस्थांना आधार देण्यासाठी आपत्कालीन अर्थसंकल्पांचा आढावा घेत आहेत. फ्रान्स, इटली आणि स्पेन यांनी यावर जोर दिला आहे की, आपत्कालीन पथके आगीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी काम करत असताना जनतेचे सहकार्य अत्यावश्यक आहे. परिस्थिती पाहणीसाठी पुरेशी सुरक्षित झाल्यावर, पर्यावरण संस्था नुकसानीचे सविस्तर मूल्यांकन करण्याची योजना आखत आहेत. दरम्यान, भूमध्य सागरी प्रदेशातील अग्निशमन सेवा, जीवितहानी आणि महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधांना पुढील विनाशापासून वाचवण्यासाठी पूर्णपणे कार्यरत आहेत.
'विक्रमी उष्णतेच्या लाटेदरम्यान दक्षिण युरोप जीवघेण्या वणव्यांशी झुंज देत असताना ३,००० हेक्टरहून अधिक क्षेत्र जळून खाक झाले' ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: प्रवासासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या.