इस्लामाबाद, पाकिस्तान / रँकवायर.एआय / – राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने दिलेल्या माहितीनुसार, सोमवारी पूर्व पाकिस्तानात मुसळधार पावसामुळे नद्यांना विनाशकारी पूर आला असून, संपूर्ण गावे पाण्याखाली गेली आहेत आणि हजारो लोकांना स्थलांतर करण्यास भाग पाडले आहे. सततच्या मुसळधार पावसामुळे पंजाब प्रांतातील विस्तृत शेतजमिनी पाण्याखाली गेल्या आणि दुर्गम ग्रामीण भाग जलमार्गांमध्ये बदलले. स्थानिक बचाव पथके आणि स्वयंसेवकांनी अडकलेल्या कुटुंबांना बाहेर काढण्यासाठी मोटारबोटींचा वापर केला, परंतु वाढत्या पाण्यामुळे मुख्य वाहतूक मार्ग बंद झाल्याने आणि अनेक शेतकरी समुदायांचा महानगरपालिकांच्या मदत केंद्रांशी संपर्क तुटल्याने अनेक रहिवासी पाण्याखाली गेलेल्या जिल्ह्यांमध्ये अडकून राहिले.
राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने संकलित केलेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, २६ जूनपासून पाकिस्तानभर मान्सूनशी संबंधित घटनांमध्ये १०९ जणांचा मृत्यू झाला आहे. अनेक आठवडे चाललेल्या वादळादरम्यान बुडणे, इमारती कोसळणे आणि वीज कोसळणे यांमुळे यापैकी बहुतांश मृत्यू झाले. सरकारी नोंदीनुसार, नोंदवलेल्या एकूण जीवितहानीपैकी जवळपास एक तृतीयांश जीवितहानीपाकिस्तानचा सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला प्रांत असलेल्या पंजाबमध्ये झाली आहे. आपत्कालीन अधिकाऱ्यांनी पूर्वेकडील शेतीप्रधान प्रदेशांमध्ये शेकडो लोक जखमी झाल्याचे, निवासी इमारतींचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाल्याचे आणि महत्त्वपूर्ण पशुधनाचा नाश झाल्याचेही कळवले आहे.
बचावकार्य प्रामुख्याने पंजाबमधील मुरीदके जिल्ह्यात केंद्रित करण्यात आले आहे, जिथे वेगाने वाढणाऱ्या पुराच्या पाण्याने घरे आणि शेतजमिनी पाण्याखाली गेल्या आहेत. स्वयंसेवक बचावकर्त्यांनी पाण्याखाली गेलेल्या रस्त्यांमधून लहान मोटारबोटी चालवून महिला, मुले आणि वृद्धांसह अडकलेल्या नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचवले. स्थलांतर मोहीम सुरू असूनही, अनेक गावकरी आपत्कालीन मदतीची वाट पाहत घरांच्या छतांवर आणि उंच इमारतींवर अडकून पडले होते. अधिकाऱ्यांनी अधोरेखित केले की, खवळलेले प्रवाह आणि सततच्या पावसामुळे बचावकार्यात मोठे धोके निर्माण झाले असून, त्यामुळे पूरग्रस्त ग्रामीण भागातून बोटींच्या वाहतुकीत अडथळा येत आहे.
अधिकृत आकडेवारीनुसार जूनपासून मृतांची संख्या वाढत आहे.
मानवतावादी संस्था आणि स्थानिक मदत गटांनी प्रांतीय राजधानी लाहोरसारख्या प्रमुख शहरी केंद्रांजवळ तात्पुरती निवारा केंद्रे आणि फिरती वैद्यकीय पथके उभारली आहेत. मदत कर्मचाऱ्यांनी पाण्याखाली गेलेल्या शेती भागातून आलेल्या विस्थापित कुटुंबांना शिजवलेले अन्न, स्वच्छ पिण्याचे पाणी आणि अत्यावश्यक औषधे पुरवली. आरोग्य अधिकाऱ्यांनी इशारा दिला आहे की, साचलेल्या पुराच्या पाण्यामुळे जास्त प्रभावित जिल्ह्यांमध्ये जलजन्य आजार पसरण्याचा धोका वाढतो. दूषित पुराच्या पाण्यामुळे होणारे त्वचेचे संक्रमण, पोटाचे विकार आणि ताप यांसारख्या आजारांवर उपचार करण्यासाठी विशेष वैद्यकीय पथके उपचार केंद्रांवर पाठवण्यात आली आहेत.
पूर्व पाकिस्तानमधील गावांना मान्सूनच्या पुराची चाहूल लागत असताना, कृषी अधिकाऱ्यांनी पुष्टी केली आहे की साचलेल्या पाण्यामुळे भात, कापूस आणि ऊस यांसारख्या पिकांचे मोठे क्षेत्र नष्ट झाले असून, त्यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्था धोक्यात आली आहे. प्रमुख नदीप्रणालींच्या काठावरील निरीक्षण केंद्रांनी मुख्य जलस्रोत आणि प्रादेशिक सिंचन धरणांजवळ पाण्याची पातळी धोकादायक पातळीवर पोहोचल्याचे कळवले आहे. अनेक आठवडे सतत सुरू असलेल्या मान्सूनच्या हवामानामुळे जमीन पाण्याने पूर्णपणे भिजली होती आणि जलनिःसारण प्रणाली कोलमडली होती, त्यानंतर हा गंभीर पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. प्राथमिक आर्थिक अंदाजानुसार, ग्रामीण शेतकऱ्यांना मोठ्या आर्थिक नुकसानीला सामोरे जावे लागणार आहे, त्यामुळे सरकारी यंत्रणांनी बाधित जमीनधारकांसाठी आपत्कालीन नुकसान भरपाई योजना विकसित करण्यास सुरुवात केली आहे.
जून महिन्याच्या अखेरीपासून मृतांचा आकडा वाढतच आहे.
पूर्व भागांमध्ये मान्सूनचा पाऊस सुरूच राहण्याचा अंदाज असल्याने, देशभरातील आपत्कालीन प्रतिसाद यंत्रणा संवेदनशील नदी खोऱ्यांमध्ये उच्च सतर्कतेवर आहेत. अधिकाऱ्यांनी नगरपालिका प्रशासनाला २४ तास आपत्कालीन नियंत्रण केंद्र चालवण्याचे आणि प्रांतीय लष्करी तुकड्यांसोबत बचाव कार्यात समन्वय साधण्याचे निर्देश दिले आहेत. परिवहन विभागाने वाहनचालकांना पाण्याखाली गेलेले रस्ते, अस्थिर पूल आणि ग्रामीण भागांना शहरांशी जोडणारे पूरग्रस्त महामार्ग टाळण्याचे आवाहन करणारी सुरक्षा सूचना जारी केली आहे. मोसमी उपनद्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पाणी वाहत असल्याने, जीव वाचवण्यासाठी त्वरित स्थलांतर करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, असे आपत्कालीन समन्वयकांनी अधोरेखित केले आहे.
आंतरराष्ट्रीय मानवतावादी संस्था आणि प्रादेशिक भागीदार पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांच्या निकट समन्वयाने या उलगडणाऱ्या संकटावर लक्ष ठेवून आहेत. हवामान संस्थांनी दक्षिण आशियामध्ये सक्रिय हवामान प्रणालींबाबत इशारा दिला आहे, ज्यामुळे डोंगराळ जिल्ह्यांमध्ये अतिरिक्त अचानक पूर आणि भूस्खलन होऊ शकते. पुराचे पाणी ओसरेपर्यंत आणि विस्थापित रहिवासी सुरक्षितपणे घरी परतेपर्यंत मदतकार्य शिबिरे कार्यरत राहतील. बचाव पथके आपली मोहीम पुढे नेत असताना, सरकारचे डेटा नेटवर्क जीवितहानी, विस्थापित लोकसंख्या आणि पायाभूत सुविधांच्या नुकसानीबद्दल नियमित अद्ययावत माहिती देत राहील.
'२६ जूनपासून मान्सूनच्या पुरामुळे पूर्व पाकिस्तानच्या ग्रामीण भागाचा विध्वंस, १०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू' ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: 'प्रवासासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या'.