ओकलँड, कॅलिफोर्निया / रँकवायर.एआय / – एका अमेरिकी अपील न्यायालयाने सोशल मीडियाच्या कथित व्यसनासंबंधीचे ३,००० हून अधिक संघीय खटले पुढे चालवण्यास परवानगी दिली आहे. ९व्या अमेरिकी सर्किट कोर्ट ऑफ अपील्सने १० ऑगस्ट रोजी मेटा प्लॅटफॉर्म्स आणि टिकटॉक यांची अपीले फेटाळून लावली. या कंपन्यांनी कनिष्ठ न्यायालयाच्या त्या निर्णयांना आव्हान दिले होते, ज्यामुळे कायदेशीर प्रक्रिया सक्रिय राहिली होती. अपील न्यायालयाने नमूद केले की त्यांची अपीले वेळेपूर्वी दाखल करण्यात आली होती. अमेरिकी जिल्हा न्यायाधीश इव्हॉन गोन्झालेझ रॉजर्स ओकलँडमध्ये या एकत्रित संघीय खटल्यांवर देखरेख करत आहेत.
हा वाद अंशतः १९९६ च्या कम्युनिकेशन्स डिसेंसी कायद्याच्या कलम २३० भोवती फिरतो. मेटा आणि टिकटॉकने असा युक्तिवाद केला की, त्यांच्या प्लॅटफॉर्मच्या संभाव्य व्यसनाधीनतेबद्दलच्या इशाऱ्यांशी संबंधित दाव्यांपासून हा कायदा त्यांचे संरक्षण करतो. न्यायालयाने स्पष्ट केले की, कलम २३० दायित्वाविरुद्ध बचाव प्रदान करते, परंतु खटला दाखल करण्यापासून पूर्ण सूट देत नाही. या फरकामुळे या टप्प्यावर तात्काळ अपील करणे शक्य झाले नाही. या निकालाने, कंपन्या अंतिमरित्या जबाबदार आहेत की नाही यावर कोणताही निर्णय न देता, फेडरल ट्रायल कोर्टाचे पूर्वीचे निर्णय कायम ठेवले.
वादींमध्ये व्यक्ती, कुटुंबे, शाळा जिल्हे, नगरपालिका आणि राज्यांचा समावेश आहे. त्यांनी मेटा , अल्फाबेटचे गूगल, बाइटडान्सचे टिकटॉक आणि स्नॅप यांच्यावर तरुण वापरकर्त्यांमध्ये व्यसनाधीन वापरास प्रोत्साहन देणारी वैशिष्ट्ये तयार केल्याचा आरोप केला आहे. हे खटले त्या कथित डिझाइन निवडींना नैराश्य, चिंता, शारीरिक प्रतिमेबद्दलची चिंता आणि इतर हानी यांसारख्या समस्यांशी जोडतात. प्रतिवादींनी हे दावे फेटाळले आहेत. वादी संघीय खटल्यांमध्ये नुकसान भरपाई, दंड आणि परतफेडीची मागणी करत आहेत. याव्यतिरिक्त, कॅलिफोर्निया राज्य न्यायालयात अंदाजे ३,३०० समान खटले एकत्रित करण्यात आले आहेत.
ओकलंडमध्ये मेटाचा स्वतंत्र खटला पुढे सरकला.
अपील न्यायालयाने २९ राज्यांच्या ॲटर्नी जनरलनी दाखल केलेल्या एका वेगळ्या खटल्याला विलंब लावण्याची मेटाची विनंतीदेखील फेटाळली. ओकलंडमध्ये १२ ऑगस्ट रोजी ज्युरी निवड सुरू होणार असून, १८ ऑगस्ट रोजी सुरुवातीचे निवेदन होणार आहे. राज्यांनी मेटावर मुलांचा डेटा बेकायदेशीरपणे गोळा करून त्याचा वापर केल्याचा आरोप केला आहे. त्यांनी पुढे असाही आरोप केला आहे की, फेसबुक आणि इन्स्टाग्रामने सक्तीच्या वापरास प्रोत्साहन देणारी वैशिष्ट्ये वापरली आणि मेटाने त्यांच्या प्लॅटफॉर्मच्या सुरक्षिततेबद्दल ग्राहकांची दिशाभूल केली. मेटाने या बहुराज्यीय खटल्यातील हे आरोप फेटाळले आहेत.
या खटल्यामध्ये 'चिल्ड्रन्स ऑनलाइन प्रायव्हसी प्रोटेक्शन ॲक्ट' तसेच विविध राज्यांच्या ग्राहक संरक्षण कायद्यांअंतर्गत दावे समाविष्ट आहेत. कॅलिफोर्निया, कोलोरॅडो, केंटकी आणि न्यू जर्सी या राज्यांचे राज्य कायद्यांतर्गत दावेदेखील या कार्यवाहीसाठी नियोजित आहेत. एका फेडरल न्यायाधीशाने यापूर्वी, अधिक तपासणीची आवश्यकता असलेल्या तथ्यात्मक विवादांचे कारण देत, खटल्याच्या सुनावणीपूर्वीच प्रकरण रद्द करण्याचा मेटाचा प्रयत्न फेटाळला होता. चार राज्यांनी खटला जिंकल्यास मोठ्या दंडाची गणना सादर केली आहे, तर मेटाने या गणनेला आणि तिच्या कायदेशीर आधाराला आव्हान दिले आहे.
ऐतिहासिक निकाल सोशल मीडियावरील कायदेशीर कारवाईस हातभार लावतात.
युवा सुरक्षा आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मच्या रचनेसंदर्भात अनेक महत्त्वपूर्ण न्यायालयीन निकालांनंतर हे संघीय खटले दाखल करण्यात आले आहेत. ६ ऑगस्ट रोजी, न्यू मेक्सिकोमधील एका न्यायाधीशाने मेटाला युवा मानसिक आरोग्य निधी आणि संबंधित उपक्रमांसाठी ५६७ दशलक्ष डॉलर्सचे वाटप करण्याचा आदेश दिला. याव्यतिरिक्त, फेसबुक आणि इंस्टाग्रामसाठी पाच वर्षांकरिता सुरक्षा उपाययोजना अनिवार्य करण्यात आल्या. मार्चमध्ये न्यू मेक्सिकोमधील ज्युरीने ३७५ दशलक्ष डॉलर्सचा दिवाणी दंड ठोठावल्यानंतर हा निकाल आला. या प्रकरणात मेटाची एकूण आर्थिक जबाबदारी ९४२ दशलक्ष डॉलर्स इतकी आहे.
दुसऱ्या एका प्रकरणात, लॉस एंजेलिसमधील ज्युरीने मार्चमध्ये सोशल मीडिया डिझाइनसंदर्भात मेटा आणि गूगलच्या विरोधात निकाल दिला. ज्युरीने ठरवले की इन्स्टाग्राम आणि यूट्यूबच्या डिझाइनमध्ये दोन्ही कंपन्यांनी निष्काळजीपणा केला होता आणि एका तरुणीला ६ दशलक्ष डॉलर्सची नुकसान भरपाई दिली. तिने दावा केला होता की लहानपणी तिला या प्लॅटफॉर्मचे व्यसन लागले, ज्यामुळे तिला मानसिक आरोग्याच्या समस्या निर्माण झाल्या. खटल्यापूर्वीच टिकटॉक आणि स्नॅप यांनी अज्ञात अटींवर फिर्यादीसोबत समझोता केला. मेटा आणि गूगलने कॅलिफोर्नियाच्या निकालावर अपील करण्याचा आपला इरादा जाहीर केला आहे.
'अमेरिकेच्या अपील न्यायालयाने ३,००० हून अधिक सोशल मीडिया खटल्यांची सुनावणी पुढे चालू ठेवण्यास परवानगी दिली' ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: 'प्रसारासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या' .